يېمەكلىك تەركىبىدىكى دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى ۋە ئۇنىڭ زىيىنى

سەھىپە: ساقلىق | مەنبە: ئەلداۋا ساغلاملىق تورى | ۋاقتى: 2015/02/27 | كۆرۈلۈشى: قېتىم
ماتېرىيال تەييارلىغۇچى: ئەلداۋا 04 | تەكشۈرۈپ بېكىتكۈچى: ئەلداۋا 02 | يوللىغۇچى: ئەلداۋا 04

ئېلىمىزنىڭ كەڭ كۆلەمدە دېھقانچىلىق دورىسى ئىشلىتىپ كېلىۋاتقىنىغا 20 يىلدىن ئاشتى. جۇڭگودىكى سەي-كۆكتاتلار تەركىبىدىكى دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى دۆلەتنىڭ بەلگىلىگەن ئۆلچىمىدىن ئېشىپ كېتىش نىسبىتى %22.15، بەزى رايونلاردا ئۆلچەمدىن ئېشىپ كېتىش نىسبىتى %80 گە يېتىدۇ. ئامېرىكا مۇھىت ئاسىراش ئىدارىسىنىڭ دەلىلىشىچە، 92 خىلدىن ئارتۇق دېھقانچىلىق دورىسى راكنى پەيدا قىلىدىكەن، %90 ھاشارات ئۆلتۈرۈش دورىسى راكنى پەيدا قىلالايدىكەن.
سارس مەزگىلىدە ھەممەيلەنگە تونۇش بولۇپ كەتكەن جۇڭگولۇق ئالىم، جۇڭخۇا تېببىي پەنلەر ئىلمىي جەمئىيىتىنىڭ رەئىسى جوڭ نەنشەن ئەپەندى بۇ ھەقتە: ئەگەر دېھقانچىلىق دورىلىرى قالدۇقى تېزگىنلەنمەي مۇشۇ پېتى كېتىۋەرسە، 50 يىلدىن كېيىن جۇڭگولۇقلارنىڭ ھەممىسى تۇغماس بولۇپ كېتىدۇ، دەپ چوقان سالىدۇ.

 


يېقىنقى يىللاردىن بۇيان، زىيانسىز كۆكتات، يېشىل كۆكتات، ئورگانىك كۆكتات قاتارلىقلار كىشىلەرنىڭ تۇرمۇشىغا تەدرىجىي سىڭىپ كىرىۋاتىدۇ، بۇ كىشىلەرنىڭ يېمەكلىك بىخەتەرلىكىگە بارغانسېرى دىققەت قىلىۋاتقانلىقىنى چۈشەندۈرىدۇ. ئەمما ھازىر بازاردىكى نۇرغۇن كۆكتاتلارغا تېرىش جەريانىدا يەنىلا دېھقانچىلىق دورىسى، خىمىيەۋى ئوغۇت ئىشلىتىلىدۇ. بۇلارنىڭ كۆكتاتلاردا قالدۇقى قالامدۇ؟ دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنىڭ ئادەم بەدىنىگە قانچىلىك زىيىنى بار؟ قانداق قىلساق كۆكتات، مېۋە قاتارلىق يېمەكلىكلەردىكى دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنى ئازايتقىلى بولىدۇ؟

دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى توغرىسىدا چۈشەنچە
دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى دېھقانچىلىق دورىسىنىڭ قالدۇق زەھىرى دېگەنلىك ئەمەس. دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى يېزا ئىگىلىك ئىشلەپچىقىرىشى جەريانىدا دېھقانچىلىق دورىسى ئىشلەتكەندىن كېيىن، بىر قىسىم دېھقانچىلىق دورىسىنىڭ ئاشلىق، كۆكتات، مېۋە، چارۋىچىلىق مەھسۇلاتلىرى، سۇ مەھسۇلاتلىرى، تۇپراق ۋە سۇدا بىۋاسىتە ياكى ۋاسىتىلىك ساقلىنىپ قېلىش ھادىسىسىنى كۆرسىتىدۇ.
دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنىڭ ئۆلچەمدىن ئېشىپ كېتىشىنى بىرىنچىدىن، زىرائەتلەرنىڭ ئۆسۈشى جەريانىدا دېھقانچىلىق دورىلىرىنىڭ ئۆلچەمسىز ئىشلىتىلگەنلىكىدىن، ئىككىنچىدىن، يېڭىلا دېھقانچىلىق دورىسى ئىشلىتىلگەن كۆكتات ياكى مېۋىلەرنى يېتەرلىك پارچىلاش ۋاقتى بەرمەيلا دەرھال بازارغا ئېلىپ چىقىشتىن بولىدىكەن.
دىققەت: ئادەتتە، كىچىك كۆك يېسسىۋېلەك، كەرەپشە، شوخلا، مۇچ، پىدىگەن قاتارلىق يوپۇرماقلىق كۆكتاتلار، ئۆسۈش مەزگىلى ئۇزاق كۆكتاتلار، پەسىلگە قارشى كۆكتاتلار دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنىڭ بۇلغىشىغا ئاسان ئۇچرايدىكەن. ئاشكۆكى، سېرىق سەبدە قاتارلىقلارنىڭ ئۆزىنىڭ خۇش پۇرىقى بولغاچقا، ئۇلارغا ئاسان قۇرت چۈشمەيدىكەن، شۇڭا دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنىڭ بۇلغىشىغىمۇ ئاز ئۇچرايدىكەن. ئۈزۈم، سىتروس ئۆسۈملۈكلىرى(ماندارىن، لىمون، ئاپېلسىن)، لىجى، بۆلجۈرگەن قاتارلىق مېۋىلەر دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنىڭ بۇلغىشىغا ئاسان ئۇچرايدىكەن.

دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنىڭ زىيانلىق تەرەپلىرى
دېھقانچىلىق دورىلىرىنىڭ ئادەم بەدىنىگە بولغان زىيىنى جىددىي خاراكتېرلىك زەھەرلىنىش ۋە ئاستا خاراكتېرلىك زەھەرلىنىش، دەپ ئىككى خىل بولىدىكەن. جىددىي خاراكتېرلىك زەھەرلىنىش دېھقانچىلىق دورىلىرى بىلەن ئۇچراشقان ياكى دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى ئۆلچەمدىن ئېشىپ كەتكەن يېمەكلىكلەرنى يېگەندىن كېيىن، قىسقا ۋاقىت ئىچىدە ئىپادىلىنىدىغان باش ئاغرىش، كۆڭۈل ئاينىش، نەپەس قىيىنلىشىش، ھوشىدىن كېتىش ھەتتا ئۆلۈپ كېتىش قاتارلىق جىددىي كېسەللىك ئىنكاسىنى كۆرسىتىدۇ. ئاستا خاراكتېرلىك زەھەرلىنىش دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى بار يېمەكلىكلەر بىلەن ئۇزاق ۋاقىت ئۇچراشقان ياكى شۇنداق يېمەكلىكلەرنى ئۇزاق ۋاقىت ئىستېمال قىلغاندىن كېيىن، دېھقانچىلىق دورىلىرى بەدەندە ئۈزلۈكسىز يىغىلىپ، جىگەر، بۆرەك قاتارلىق ئەزالارنىڭ مېتابولىزم بېسىمىنى ئېغىرلاشتۇرۇپ، ھەر خىل ئاستا خاراكتېرلىك كېسەللەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشنى كۆرسىتىدۇ.
 


1. پەرزەنت كۆرەلمەسلىك يەنى تۇغماسلىقنى پەيدا قىلىدۇ
سىتاتىستىكىلىق مەلۇماتلارغا كۆرە، ھازىر جۇڭگودىكى ھەر 8 جۈپ ئەر-خوتۇننىڭ 1 جۈپىنى پەرزەنت كۆرەلمەسلىك مەسىلىسىنى ئازابلاۋاتقان بولۇپ، بۇ نىسبەت 20 يىل ئاۋالقىدىن %3 ئاشقان. تېببىي مۇتەخەسسىسلەرنىڭ بايقىشىچە، ھازىر جۇڭگو ئەرلىرىنىڭ ئوتتۇرىچە ئىسپېرىما سانى 20 مىليۇن دانە بولۇپ، 40 يىل ئاۋۋال بۇ سان 60 مىليۇن ئىكەن. ھازىرقى %10 دىن ئارتۇق كىشىلەردىكى تۇغماسلىقنى كەلتۈرۈپ چىقارغۇچى ئاساسلىق سەۋەبلەرنىڭ بىرى دەل دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى ئىكەن. دېھقانچىلىق دورىسى پەيدا قىلغان بۇلغىنىش ئەرلەرنىڭ پەرزەنت كۆرۈش ئىقتىدارىنى تۆۋەنلىتىپلا قالماستىن باشقا راك كېسەللىكلىرىنىمۇ پەيدا قىلىدىكەن.
2. ھامىلىدار ئاياللارنىڭ بويىدىن ئاجراپ كېتىشى، ھامىلىنىڭ ئۆلۈپ كېتىشى، غەيرىي تۇغۇلۇپ قېلىشىنى پەيدا قىلىدۇ.
كۆپ مىقداردىكى ستاتىسىتكا ماتېرىياللىرىدا كۆرسىتىلىشىچە، ھامىلىدار ئاياللار دېھقانچىلىق دورىسى بىلەن ئۇچراشسا بويىدىن ئاجراپ كېتىش، بالدۇر تۇغۇپ قويۇش، ھامىلىسى ئۆلۈپ كېتىش، بالا غەيرىي تۇغۇلۇش ئېھتىماللىقى كۆرۈنەرلىك ئاشىدىكەن.
شىنخۇا ئاگېنتلىقى ئېلان قىلغان خەۋەردە كۆرسىتىلىشىچە، مەملىكەت بويىچە ھەر يىلى غەيرىي تۇغۇلىدىغان بالىنىڭ نىسبىتى %5 دىن ئېشىپ كەتكەن بولۇپ، ھەر يىلى تۇغۇلىدىغان بۇنداق بالىلار 200 مىڭغا يېتىدىكەن. يېزا-سەھرالاردىكى ئاق قان كېسىلىگە گىرىپتار بولغان بالىلارنىڭ %50-%40 ىنىڭ كېسەللىك سەۋەبى دەل دېھقانچىلىق دورىلىرىنى ئۆز ئىچىگە خىمىيەلىك ماددىلاردىن بۇلغىنىش ئىكەن.
3. بالىلارنىڭ ئەقلى قابىلىيىتىنىڭ تۆۋەنلەپ كېتىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ.
ياپونىيە، ئامېرىكا ۋە دۆلەپ ئىچىدە ئىشلەنگەن كۆپلىگەن تەتقىقاتلاردىن مەلۇم بولۇشىچە، ئادەم بەدىنىگە كىرگەن دېھقانچىلىق دورىلىرى قالدۇقىنىڭ قويۇقلۇقى ppm3 گە يەتكەندە، چوڭ مېڭىنىڭ يېتىلىشىنى ئىلگىرى سۈرىدىغان ئاقسىلنىڭ ھاسىل بولۇش ئىقتىدارى پۈتۈنلەي ئىشتىن توختاپ، مېڭە داۋاملىق يېتىلەلمەيدىكەن. بۇلغىنىش تەسىرىگە ئۇچرىغان بالىلارنىڭ ئەقلى كۆرسەتكۈچى باشقا نورمال بالىلاردىن 6 نومۇر تۆۋەن بولىدىكەن.
چىڭخۇا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ پروفېسسورى يۈگاڭنىڭ تەتقىقاتىدا كۆرسىتىلىشىچە، ئېلىمىزدىكى دېھقانچىلىق دورىسىدىن بۇلغىنىشنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىغان بالىلارنىڭ تەن ئېغىرلىقى يېنىك، بېشى كىچىك، ئەقلى قابىلىيىتى تۆۋەن بولۇشتەك 3 خىل ئالاھىدىلىكى بار ئىكەن.
4. بالىلارنىڭ ئۆسۈپ يېتىلىشىگە تەسىر كۆرسىتىدۇ.
مۇھىت ھورمونى پۈتكۈل دۇنيا ئېتراپ قىلىدىغان ئادەم ۋەباشقا جانلىقلارنىڭ غەيرىي ئۆسۈپ يېتىلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقارغۇچى ئاساسلىق سەۋەب. خەلقئارالىق تەشكىلاتلار بېكىتكەن 70 خىل مۇھىت ھورمونىنىڭ ئىچىدە 40 خىلى دېھقانچلىق دورىسىدۇر.
جۇڭگودىكى قىزلارنىڭ تۇنجى ھەيز كۆرۈش يېشى 20 يىل ئاۋۋالقى 14 ياشتىن ھازىرقى 10 ياش ئەتراپىغا ئىلگىرى سۈرۈلگەن، قىز-ئوغۇللاردىكى بالدۇر يېتىلىش ئەھۋاللىرى ئەتراپىمىزدە دائىم ئۇچراپ تۇرىدۇ.
5. ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنى تۆۋەنلىتىۋېتىدۇ.
ئۇزاق ۋاقىت دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى بار سەي- كۆكتات، مېۋە-چېۋىلەرنى ئىستېمال قىلغاندا، دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى قانغا سۈمۈرلۈپ، ئورگانىزمنىڭ ئىممۇنىتېت ئىقتىدارىنى ئاجىزلىتىپ، ئوڭاي زۇكامدايدىغان، باش قايىدىغان، يۈرەك سالىدىغان، سوغۇق تەرلەيدىغان، ئۇيقۇسىزلىق، ئۇنۇتقاقلىق قاتارلىق ئەھۋاللارنى پەيدا قىلىدۇ.
6. راكنى پەيدا قىلىشى مۇمكىن.
ۋاقىت دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنىڭ تەركىبىدىكى خىمىيەلىك ماددىلار ھەرقايسى توقۇلمىلار ئىچىدىكى ھۈجەيرىلەرنىڭ راك ئۆزگىرىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن.
7. ئاشقازان-ئۈچەي كېسەللىكلىرىنى پەيدا قىلىدۇ.
دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى ئاشقازان- ئۈچەيدە يىغىلىپ، قورساق ئاغرىش، سوزۇلما ئىچى سۈرۈش، كۆڭلى ئېلىشىش قاتارلىق ئالامەتلەرنى پەيدا قىلىدۇ.


دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنىڭ بۇلغىشىنى ئازايتىش ئۈچۈن، نېمىلەرگە دىققەت قىلىشى كېرەك؟
بىرىنچىدىن، سېتىۋالغان كۆكتات، مېۋىلەرنى يالتىراقنىڭ ئىچىدە ئۇزاق ۋاقىت تۇرغۇزۇشقا بولمايدۇ، چۈنكى يالتىراق ئىچىدە تۇرغان ۋاقتى قانچە ئۇزاق بولسا، دېھقانچىلىق دورىسىنىڭ ساقلىنىپ قېلىش ۋاقتىمۇ شۇنچە ئۇزاق بولىدۇ. يالتىراقنى ئېچىپ، يېمەكلىكنى ھاۋا بىلەن تولۇق ئۇچراشتۇرغاندىلا، دېھقانچىلىق دورىلىرى ئاسان پارغا ئايلىنالايدۇ.
ئىككىنچىدىن، يېمەكلىكنى ئىشلىتىشتىن ئىلگىرى ئالدى بىلەن يېمەكلىكنىڭ ئۈستىدىكى مەينەت نەرسىلەرنى يۇيۇپ چىقىرىۋەتكەندىن كېيىن، چىلاشقۇدەك سۇغا بەش مىنۇتتىن ئون مىنۇتقىچە چىلاپ قويۇش كېرەك، ئاندىن سۈزۈپ ئېلىپ يۇقىرى بېسىملىق سۇدا يەنە بىر قېتىم چايقىۋېتىش كېرەك.
بۇنىڭدىن باشقا، كۆكتات ۋە مېۋىلەرنىڭ شۆپۈكىنى سويۇۋېتىشكە بولىدىغانلىرىنىڭ ھەممىسىنىڭ شۆپۈكىنى سويۇۋېتىش كېرەك، چۈنكى، كۆكتات، مېۋىلەرگە دېھقانچىلىق دورىسى ئىشلىتىلمىگەن تەقدىردىمۇ، ئۇنىڭغا يېڭى ساقلاش دورىسى ئىشلىتىلىدۇ. كۆكتاتلارنى قورۇش، دۈملەش قاتارلىق يۇقىرى تېمپېراتۇرىلىق پىشۇرۇش جەريانىدىمۇ ئۇلاردىكى دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقىنى پارچىلاشقا بولىدۇ.

ئالتۇندىن بىباھا ساغلاملىقىمىز ئۈچۈن، ھەممىدىن مۇھىمى ئۈمىدىمىز ۋە كېلەچىكىمىز ھېسابلانغان كېيىنكى ئەۋلادلىرىمىز ئۈچۈن دېھقانچىلىق دورىسى قالدۇقى بار سەي-كۆكتات، مېۋە-چېۋىلەردىن يىراق بولايلى.

iOS ئەپى
Android ئەپى
ئەلداۋا سالونى
ئېلان مۇلازىمىتى
  • ئەلداۋا باياناتى
  • 1. ئەلداۋادىكى تېببىي ساۋات ماقالىلىرىدىن پەقەت پايدىلىنىشقا بولىدۇكى، دىياگنوز-داۋالاشتا ئاساس قىلىشقا ھەرگىز بولمايدۇ. كونكرېت ئىشلاردا يەنىلا دوختۇر ياكى مۇناسىۋەتلىك كەسپىي خادىملارنىڭ پىكىرى بويىچە ئىش كۆرگەيسىز.
    2. ئەلداۋادىكى بارلىق ماقالىلەر پەقەت تارقىتىش ئۈچۈن يوللانغان. بۇ ماقالىنىڭ ئەلداۋادا ئېلان قىلىنغانلىقى - ھەرگىزمۇ بۇ ماقالىدىكى كۆز قاراشلارنىڭ مۇتلەق توغرىلىقىنى ياكى بىزنىڭ شۇ خىل قاراشلارنى ياقىلايدىغانلىقىمىزنى ئىسپاتلىمايدۇ.
    3. ئەلداۋادىكى ماقالىلەرنى باشقا بېكەت، سالونلارغا رۇخسەتسىز كۆچۈرۈشكە بولمايدۇ. ئۇنداق بولمايدىكەن، مۇناسىپ چارە-تەدبىرلەر ئارقىلىق، ھوقۇق-مەنپەئەتىمىزنى قوغداشقا مەجبۇرمىز.
  • مۇناسىۋەتلىك ماقالىلەر